İlginizi Çekebilir
  1. Ana Sayfa
  2. Otomobil
  3. Geleceğin Araçları: Elektrikli Otomobiller

Geleceğin Araçları: Elektrikli Otomobiller

Geleceğin Araçları: Elektrikli Otomobiller

Fosil yakıtların gün geçtikçe azalması, zaman geçtikçe ulaşımı daha zor hale gelmesi, otomotiv üreticilerini yeni arayışlara yöneltti. Mevcut araçların dönüşümü ile başlayan serüvende, öncelikle fosil yakıt kullanan, aynı zamanda hareket ivmesinden faydalanarak, oluşan enerjiyi elektrik enerjisine çevirerek piller sayesinde depolayıp, tekrar mekaniği çeviren hibrit modeller geliştirildi.

Bu otomobillerde ana yakıt yine fosil yakıttı. Kullanılan pillerin kapasiteleri düşüktü. Lityum iyon pillerin geliştirilmesi sonucunda, fosil yakıta ihtiyaç duymayan elektrikli otomobiller üretildi. Bazı ülkelerce şimdiden fosil yakıtlı otomobillere sınırlamalar getirildi. Karbon salınımı az, daha konforlu sürüş keyfi sunan elektrikli otomobillerin, şimdiden geleceğin araçları olacağını söylemek mümkün.

Elektrikli Otomobiller Nasıl Çalışır?

Elektrikli araçlarda mekanik parçalar yoktur. Yakıt deposu yerine lityum-iyon pillerin bulunduğu batarya bulunur. Elektromanyetik alan oluşturarak hareket enerjisi elde eden stator ve rotor ismi verilen parçalar bulunur. Stator; bobin, stator çekirdeği, stator çerçevesi gibi bileşenleri sayesinde manyetik alan oluşturur. Rotor meydana gelen manyetik alandan faydalanarak açığa çıkan kinetik enerjiyi, enerjiye çevirmekle görevlidir. Bataryada depolanmış elektrik Rotor ve Statorun bulunduğu motora iletilir. Gönderilen doğru akım kontrol ünitesinde, alternatif akıma dönüştürülür. Dönüşen akım önce startora gönderilir. Startorun içerisinde bulunan iletkenler, bobinler sayesinde manyetik alan oluşturur. Oluşan manyetik alan rotorun dönmesini sağlar. Dönme kuvveti dişlilere gönderilerek aracın hareketini sağlar.

Geleceğin Araçları: Elektrikli Otomobiller

Batarya Ömrü Ne Kadar?

Elektrikli araçlar fosil yakıt yerine lityum-iyon pillerin bulunduğu bataryalar kullanır. Bu bataryalar elektrikli araçların en pahalı bileşenidir. Batarya ömrü, kullanmış olduğu pillerin, değişime gereksinim duymadan, geçen süreyi belirtir. Aracın özelliklerine, markasına, modeline, kullanılan ortam sıcaklığına veya soğukluğuna değişiklik gösterebilir. Normal şartlarda, 10 ile 20 yıl değişim gereksinimi duymayacağı öngörülmektedir.

Tam olarak bir rakam verilemese de, bazı otomotiv üreticileri batarya ömürleri için gerek yıl bazında, gerekse kilometre bazında garanti sunmaktadır. Üreticiler garanti kapsamını, ülkeye göre değişik rakamlar belirlemektedir. Şarj döngüsü de batarya ömrünü etkileyen faktördür. Bazı üreticiler garanti kapsamını bu yönde sunmuşlardır. Şarj döngüsü olarak 500 şarj döngüsü ile 1000 şarj döngüsü arasında pil ömrü garantisi verilmektedir.

Elektrikli Otomobiller Daha Ekonomik Mi? Nasıl Şarj Edilir?

Fosil yakıtlara göre, elektrik enerjisinin daha kolay ulaşılabilir. Fosil yakıtlı bir aracın tükettiği 1 litre benzin, elektrikli aracın 110 kWh tüketimine karşılık gelmektedir. Maliyet hesaplaması yapıldığında, benzinli aracın, elektrikli araca göre, yaklaşık 6 kat daha pahalı olduğu sonucu çıkar. Benzinli araç 100 kilometre mesafeye yaklaşık 18 kWh elektrik tüketerek ulaşır.

Elektrikli araçlarda, şarj esnasında akımı düzenleyen konektör bulunur. Konektör kullanılacak akımın düşük veya yüksek güç olarak kullanılabilmesi için AC ve DC seçeneklerini kullanmamızı sağlar. Aracı şarj ederken üç seçenek vardır. Birinci seçenekte ev kullanıcılarının şehir şebekesinden faydalanarak özel güç devresi ile şarj edebilir.

Batarya kapasitesine bağlı olarak 8-12 saat süren uzun şarj süredir. İkinci seçenek toplu kulanım oto park alanları gibi yerlerde kullanılan montaj gerektiren, 240V AC fişi aracılığıyla şarj olanağı sunar. 7 kW ila 22 kW’lık şarj oranına sahip Tip 2 konektör aracılığı ile şarj işlemidir.

Süreyi biraz daha kısaltan bu şarj sisteminde şarj süresi 1 ile 11 saat sürmektedir. Üçüncü seçenekte, montaj gerektiren elektrikli araçların yaygın olarak kullanıldığı şehirlerde kurulan şarj istasyonlarında 480V AC veya DC fişleri aracılığıyla şarj olanağı sunar. 43 kW ila 100+kW şarj oranı ile CHAdeMO veya CCS konektörü kullanılarak yapılan şarj işlemidir. Şarj süresi 20 dakika ile 1 saat aralığında değişmektedir.

Geleceğin Araçları: Elektrikli Otomobiller

Elektrikli Otomobil Türleri

Elektrikli araçlar yarı elektrikli, tam elektrikli olarak ve kullandığı yakıtın cinsine göre çeşitlere ayrılmaktadır.

Tamamen Elektrikli Otomobiller (BEV)

İçten yanmalı motor yoktur. Bunun yerine hareketi sağlayan elektrik motoru vardır. Enerjisini içerisinde lityum -iyon piler bulunan bataryadan sağlar. Yakıt maliyeti düşüktür. Mekanik motor aksamı bulunmadığı için sessiz ve konforlu sürüş sağlar. Yakıt maliyeti düşüktür. Karbon salınımı yoktur. Mekanik motoru olmadığı için bakımı kolaydır. Dezavantajı, şarj süresinin uzun olması.

Hibrit otomobiller (HEV)

Fosil yakıt kullanan motoru ve elektrikli motoru birlikte kullanır. Dışarıdan şarj edilemez. Elektrik enerjisini, aracın fren enerjisinden kazanır. Fosil yakıt kullanan ana motora destek sağlar, kalkışta fosil yakıta ihtiyaç duyar.

Hafif Hibrit Otomobiller (MHEV)

Mild Hybrid Electric Vehicles, benzin veya dizel fark etmez, kullanmış olduğu elektrikli motor sayesinde destek güç sağlar. 48 Voltluk bataryası vardır. Aküsünü, frenleme esnasında veya hareket halindeyken şarj ederek, sağladığı destek ile aracı hareket ettirir. İlk hareketi fosil yakıtla gerçekleştirir.

Plug-in Hibrit Otomobiller (PHEV)

Dış kaynaktan şarj edilebilir. Pil kapasitesi daha yüksektir, menzili yüksektir. Fosil yakıt kullanan motoru ve elektrik motoru vardır. Kalkışta ve seyir halinde her iki motoru bağımsız olarak kullanabilir. Avantajı kısa mesafelerde fosil yakıta ihtiyaç duymadığı için ekonomiktir. Dezavantajı, batarya kapasitesinin düşük olması. Bir şarjla 45 km mesafeye gidebilmekte.

Yakıt Hücreli Otomobiller (FCEV)

Yakıt hücreleri sayesinde, oksijen ve hidrojen elektrik enerjisine dönüştürülerek, elektrikli motoru sayesinde harekete çevirir. Yakıt dolumunun, fosil yakıtlarda olduğu gibi daha kısa sürede dolması, elektrikli araçların menziline kadar ulaşabilmesi avantaj olarak görülmekte. Yakıt hücrelerinde kullanılan, katalizörlerin maliyetlerinin yüksek olması, dezavantaj olarak görülmektedir.

Yorum Yap

Yorum Yap