1. Ana Sayfa
  2. Tarih
  3. Antik Mısır’da Kedilere Neden Tapıyorlardı?

Antik Mısır’da Kedilere Neden Tapıyorlardı?

featured

Antik Mısır her ne kadar kediye tapan ülke olarak bilinse de, aslında Antik Mısır dahil hiçbir mitolojide kedilere tapılmamaktadır. Yalnızca kediler kutsal varlıklar olarak görülmüşlerdir.

Kedilerin tarihi kökeni net olarak bilinmese de, kedilerin evcilleştirilmesinin üzerinden 4000-10.000 yıl arasında zaman geçtiği ve ilk olarak Antik Mısır‘da evcilleştirildiği düşünülüyor. Geçmişten bugüne kadar oldukça uzun zaman insanların hayatında bulunan kediler, kaçınılmaz olarak; birbirinden farklı mitolojilerin de kahramanlarından olmuşlardır.  Öyleyse “Antik Mısır’da kedilere neden tapıyorlardı” ve “mitolojide kedi ne demek?” gibi soruları farklı kültürler içinde inceleyelim.

Antik Mısır’lılar Neden Kedilere Tapıyorlardı?

Eski Mısır’da kedilere verilen önem çok büyüktü.  Mısır’lıların kediye tapmalarının birkaç sebebini sıralayacak olursak:

  • Kedilerin, Mısırlıların yetiştirdikleri mahsulleri fare ve diğer haşeratlardan korumaları
  • Mısırlıların, kedilerin evlere bolluk ve bereket getirdiğine inanmaları
  • Tanrı ve yöneticilerin kediye benzer özellikleri olduğu inanışı

Gösterilebilir.

Kısaca Antik Mısır’lılar kedilerin tanrısal nitelikleri olduğuna inanıyorlardı. Bu yüzden birçok Tanrı ve Tanrıçaları tasvir edilirken insan bedeninde kedi yahut aslan başıyla tasvir edilmişlerdir.

Tarihçiler kedilere bu vasıfların yüklenmesinde kedilerin değişken doğalarının da etkisi olduğunu düşünmektedirler.

Diğer bir yandan bu kedi sevgisi bir saplantıya dönüşmüş, Tanrı’lara adanmak üzere öldürülüp mumyalanması için satılacak kedilerden kedi çiftlikleri kurulmuştur.

Bastet: Kedi Tanrıça

Bastet: Kedi Tanrıça

Eski Mısır’da kedi çok büyük bir öneme sahiptir. Pek çok tanrı, tanrıça kedi ve kedigillerle sembolize edilmiştir. Bu Antik Mısır tanrıları ve tanrıçalarından en meşhuru da Bastet’dir. Bastet’in hastalıklara ve kötü ruhlara karşı koruyucu olduğu düşünülmüştür. Bastet, aynı zamanda dişiliğin ve doğurganlığın temsilcisi olarak görülmüş ve insanlara neşe dağıttığına inanılmıştır.

Kediler de Bastet’in temsilcisi olarak görüldüklerinden çok kıymet görmüşlerdir. Bununla birlikte kedilerin de insanlar gibi Mısır’da mumyalandıkları ve bazı durumlarla da sahipleriyle aynı mezarı paylaştıkları yapılan araştırmalarda görülmüştür. Bu da kedilere verilen değerin ne denli büyük olduğunu göstermektedir.

Eski Mısır’da kedi ne demek?

Mısır dilinde kedi “miu” ya da “mitt” demekti. Ayrıca Mısır’lılar kız çocuklara Mitt ismini verebiliyor yahut sevdikleri kedilerin isimlerini çocuklarına seslenirken bir takma isim olarak kullanabiliyorlardı.

Kedi Öldürmenin Cezası

Eski Mısır’da kedi öldürmenin cezası ölümdür. Bunun yanı sıra kedileri ülke dışına çıkarmak, Kesinlikle yasaklanmıştır. Ülke dışına çıkan kedilerin, Mısıra geri getirilmesi için devlet görevlileri vazifelendirilmiştir.

Farklı Mitolojilerde Kediler

Yalnızca Antik Mısır’da değil, birçok kültürde ve mitte kediler kutsanmış, korkulmuş yahut mistik birer varlık olarak anılmışlardır.

Asya Mitlerinde Kediler

Asya Mitlerinde kedilere yoğun biçimde ilgi gösterilmiştir. Kediler birbirinden farklı Asya ülkelerinde değişik efsanelerde fazlaca yer edinmiştir.

Şans Kedisi: Maneki-neko

Japon Mitolojisinde Kediler

Japonya’da oldukça popüler olan maneki-neko (şans kedisi) , pek çok biblo, anahtarlık ve aksesuarda kullanılmakta ve oldukça yoğun ilgi görmektedir. Maneki-neko “çağıran kedi” anlamına gelmekte ve Tanrı’nın merhametini temsil etmektedir. Japon efsanesine göre bir kedinin, imparatorun hayatını, imparatoru tapınağa çağırarak kurtardığı bu sebeple de maneki-nekonun şans ve uğur getirdiği söylenir. Sık sık hediyelik aksesuarlarda kullanılma sebebi de budur.

Çin Mitolojisinde Kediler

Çin mitolojisinde kedilerin önemini ortaya koyan en önemli örnek Tanrıça Li Shou’dur. Tanrıçanın bir kedi formunda olduğu ve kötü ruhlarla savaştığı inancı bulunur. Bununla beraber eskiden kedilerin konuşma yeteneğine sahip olduğu ancak sonra bu yeteneğin kedilerden alınıp, insanlara bahşedildiği inanışı mevcuttur.

Kore Mitolojisinde Kediler

Kore mitolojisinde kediler hakkında çok bilgi bulunmasa da eski halk hikayelerinde kedilerin kötü şans ve kötü ruhu temsil ettiği görülmüştür.

İskandinav Mitolojisinde Kediler

İskandinav mitolojisinde de önemli yer tutan kedilerin aynı zamanda avcılık özellikleriyle Vikinglere yardım ettiklerine inanılmaktadır. Şans unsuru olarak İskandinav kültüründe yer tutan kediler farklı efsanelerde yer edinmişlerdir. Söylenene göre aşk tanrısı olan Freja’nın arabasını kedilerin çektiğinden, hatta Thor’un dahi kaldıramadığı yılan suretine dönüşen bir kedinin de varlığından bahsedilir.

Yunan Mitolojisinde Kediler

Mısır Tanrıçası Bastet, bir kedi tanrıçası olarak Mısır Mitolojisinde betimlenirken; Yunanlılar da kendi Tanrıçaları Artemis ile Bastet’i ilişkilendirmişlerdir. Yani Yunanlıların da Artemis’i bir kedi suretinde tasvir ettiği ve mitolojik dönemlerde kediye tapan ülke grubuna Eski Yunan medeniyetinin de dahil olduğu söylenebilir.

Temsili Cadı Kedisi

Cadıların Ortağı: Ortaçağ Mitlerinde Kediler

Ortaçağ’da kediler şeytanla ilişkilendirilir ve onun elçisi olarak görülürdü. Ruhları cehenneme kedilerin taşıdığına ait bir inanç mevcuttu. Bunun yanı sıra kedilerin cadılara da yardımcı olduğu inanışı da bulunuyordu. Cadıların cinleri ve mutlaka onlara yardımcı olan bir kedileri olduğu düşünülürdü.

Ve hatta engizisyon mahkemelerinde yakılarak idam edilen kadınların (cadıların) birer kediye dönüşerek intikam için geri döndüğüne inanıyorlardı. Edgar Allan Poe’nun Kara Kedi hikayesine ilham verecek kadar yaygın bir inanıştı bu.

İlginizi çekebilir:

Engizisyon Mahkemeleri ve Cadı Avı

 

Tarihsel Süreçte Kedilerin Kutsallaştırılması

Eski Mısır’da kedilerin kutsal olduğu hemen hemen herkes tarafından bilinir. Bununla birlikte kedi tanrı ve tanrıçalara; Kedilere neden tapınıldığını açıkladığımız bölüme ilaveten kedilerin Mısırlılarca kutsal kabul edilmesinin en önemli sebeplerinden bir tanesi de bütün kedilerin firavuna ait olduğu düşüncesidir. Firavuna tanrısal özellikler atfeden mısırlılar, bu sebeple kedileri de kutsal görmüşlerdir. Bu sebeple de Mısır’da kedi isimleri önemsenmiştir.

Yorum Yap

Yorum Yap